Skip to main content

Nowelizacja ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz niektórych innych ustaw wprowadza istotne zmiany m.in. związane z prawem do zasiedzenia gruntu rolnego. Dotyczy to zmiany przepisów na podstawie których możliwe będzie zasiedzenie nieruchomości rolnej czy ułatwienia dla podmiotów zajmujących się odnawialnymi źródłami energii. Po zmianach w zakresie zasiedzenia obowiązywać będzie kodeks cywilny, z którego w art. 172 usunięto par. 3.

 

Brzmienie:

„§3. Nabyć nieruchomość rolną w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w art. 166 § 3, przez zasiedzenie może jedynie rolnik indywidualny w rozumieniu przepisów tej ustawy, jeżeli – ustalona zgodnie z przepisami art. 5 ust. 2 i 3 tej ustawy – powierzchnia nabywanej nieruchomości rolnej wraz z nieruchomościami rolnymi stanowiącymi jego własność nie przekroczy 300 ha użytków rolnych.

 

W związku z usunięciem §3 w aktualnej formie obowiązywania przepisów zasiedzenie nieruchomości rolnej będzie możliwe:

  • po upływie 20 lat, gdy osoba nie będąc właścicielem posiadała nieruchomość nieprzerwanie w ciągu tego okresu jako posiadacz samoistny lub
  • po upływie 30 lat, jeśli uzyskano posiadanie w złej wierze.

 

W aktualnej formie brzmienia przepisów usunięto ograniczenia poprzez umożliwienie zasiedzenia podmiotom nieposiadającym statusu rolnika indywidualnego ani nie prowadzącym gospodarstwa rolnego oraz zniknęły ograniczenia w nabywaniu nieruchomości, w której powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 0,3 ha. Do tej pory, nawet gdy obszar gruntów wynosił co najmniej 0,3 ha, lecz tylko niewielki fragment był przeznaczony pod użytkowanie rolnicze, cała działka uznawana była za rolną. W wyniku tego podlegała wszelkim ograniczeniom określonym przez ustawę o kształtowaniu ustroju rolnego.

Zgodnie z nowymi przepisami, teren rolny musi obejmować przynajmniej 0,3 ha, aby cała nieruchomość została sklasyfikowana jako rolna w ewidencji.

To ułatwi nabywanie takich gruntów również osobom niebędącym rolnikami. Co więcej, obecnie po zasiedzeniu działki rolniczej, nie jest wymagane prowadzenie na niej działalności rolniczej.

 

INWESTYCJE w OZE

Konsekwencją nowelizacji ustawy jest również zmiana w zakresie inwestycji w odnawialne źródła energii. Krajowy Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) ma możliwość wydzierżawienia nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, które charakteryzują się niską przydatnością rolniczą na potrzeby uzyskiwania energii elektrycznej dzięki instalacjom fotowoltaicznym. Dodatkowym przywilejem KOWR będzie możliwość zawarcia umowy z Lasami Państwowymi celem przekazania gruntów na lasy oraz potrzeby gospodarki leśnej. To korzystna modyfikacja prawa, mająca na celu wspieranie inicjatyw związanych z odnawialnymi źródłami energii (OZE) oraz instalacjami fotowoltaicznymi. Wcześniej KOWR nie posiadał uprawnień do bezprzetargowego dzierżawienia gruntów tego rodzaju podmiotom zajmującym się działalnością w obszarze odnawialnych źródeł energii.

Także jednostki samorządu terytorialnego będą mogły otrzymać nieodpłatnie nieruchomość o powierzchni do 2 ha, co ważne, bez konieczności uzyskiwania przez KOWR zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. KOWR będzie mógł także wesprzeć samorządy bezzwrotną pomocą finansową na budowę, remont oraz przebudowę dróg na przekazanych nieruchomościach.

Nowe przepisy umożliwiają zezwolenie przez KOWR na czasowe zajęcie nieruchomości Zasobu w celu zrealizowania inwestycji przez inwestora, np. związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem kopalin czy też budową urządzeń infrastruktury technicznej. Ponadto, możliwa jest bezprzetargowa dzierżawa nieruchomości Zasobu przez spółki prowadzące działalność w sektorze rolno-spożywczym.

 

NABYCIE LUB ZBYCIE NIERUCHOMOŚCI ROLNEJ

Zmianie uległy także terminy na wyrażenie zgody przez Dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na nabycie lub zbycie nieruchomości rolnej. Zgodnie z nowymi przepisami ustawy wprowadzono ograniczenie czasowe na uzyskanie zgody, dotyczy to podmiotów, które nie są rolnikami indywidualnymi. Zgodnie z nowymi przepisami, zgoda na nabycie lub zbycie nieruchomości rolnych będzie ważna przez okres jednego roku od dnia, w którym decyzja administracyjna w sprawie udzielenia zgody stała się ostateczna. Wcześniej takie zgody były wydawane bezterminowo.

Jednym z kluczowych zmian wprowadzonych poprzez nowelizację ustawy jest poszerzenie zakresu zastosowania prawa pierwokupu udziałów/akcji oraz prawa nabycia udziałów/akcji na spółki dominujące przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. To może znacząco komplikować lub przedłużać procedury transakcyjne. W wyniku zmian w przepisach, zakres zastosowania prawa pierwokupu udziałów/akcji oraz prawa nabycia udziałów/akcji przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa został poszerzony. Po wprowadzeniu nowelizacji obejmie to również spółki dominujące, które posiadają udziały/akcje w spółce kapitałowej, będącej właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rolnej o powierzchni co najmniej 5 ha lub nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni co najmniej 5 ha.

Podsumowując, zmiany jakie wprowadziła nowelizacja z początkiem października 2023 roku mają zdecydowanie pozytywne konsekwencje, ponieważ ułatwiono proces zasiedzenia nieruchomości, który dotychczas był bardzo restrykcyjny.

Martyna Woźnica

Asystentka prawna

Skontaktuj się