Wprowadzenie
Nowa ustawa o kryptoaktywach wprowadza długo oczekiwane regulacje dotyczące kryptowalut, implementując postanowienia Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie rynków kryptoaktywów. Jest to pierwszy polski akt prawny koncentrujący się na dotychczas nieuregulowanym rynku kryptoaktywów. W artykule omówimy potencjalne zagrożenia, sankcje oraz skutki dla Twojej firmy, a także zaproponujemy rozwiązania wspierające zgodność z nowymi przepisami.
Zagrożenia i sankcje
Kontrola KNF
Nowa ustawa przyznaje Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) uprawnienia do nadzorowania podmiotów świadczących usługi związane z kryptoaktywami. KNF będzie przeprowadzał kontrole zgodnie z przepisami ustawy o rynku kapitałowym, w tym uzyska dostęp do dokumentacji wewnętrznej firm. W przypadku utrudniania lub uniemożliwiania kontroli, KNF może nałożyć karę administracyjną do 20 milionów złotych. Dodatkowo, kontrole mogą być przeprowadzane we współpracy z innymi państwami członkowskimi UE, co zwiększa możliwości wykrycia nieprawidłowości.
Nowe przepisy karne oraz blokada rachunku
Ustawa wprowadza nowe czyny zabronione, które obejmują:
- dokonywanie oferty publicznej kryptoaktywa lub ubieganie się o dopuszczenie kryptoaktywa do obrotu bez uprzedniego zgłoszenia lub opublikowania dokumentu informacyjnego,
- podawanie nieprawdziwych danych lub zatajanie prawdziwych danych w dokumencie informacyjnym,
- prowadzenie działalności związanej z kryptoaktywami bez wymaganych uprawnień.
Za naruszenia tych przepisów grożą surowe kary, w tym blokada rachunku na okres do 96 godzin (na wniosek Przewodniczącego KNF) lub do 6 miesięcy (na polecenie prokuratora). Dodatkowo, prokurator może wstrzymać transakcję związaną z obrotem kryptoaktywami.
Skutki dla firm
Środki nadzorcze
Ustawa przewiduje różnorodne środki nadzorcze w przypadku naruszeń przepisów dotyczących m.in. oferty publicznej oraz dopuszczenia określonych kryptoaktywów do obrotu. Środki te mogą obejmować:
- zalecenie zaprzestania naruszania obowiązków,
- zobowiązanie do zmiany lub uzupełnienia treści dokumentu informacyjnego,
- nakaz wstrzymania lub zakazania rozpoczęcia oferty publicznej kryptoaktywów.
Podmioty świadczące usługi związane z kryptoaktywami (CASP) będą musiały wdrożyć i przestrzegać określonych procedur. Niezastosowanie się do tych wymogów może skutkować zakazem lub wstrzymaniem świadczenia usług oraz cofnięciem zezwoleń.
Odpowiedzialność cywilna
Ustawa wprowadza odpowiedzialność cywilną za informacje podawane w dokumentach dotyczących kryptoaktywów. Dotyczy to oferujących, emitentów, osób ubiegających się o dopuszczenie do obrotu oraz podmiotów zaangażowanych w tworzenie tych dokumentów. Odpowiedzialność ma charakter solidarny, co oznacza, że każdy z tych podmiotów może być pociągnięty do odpowiedzialności w pełnym zakresie.
Tajemnica zawodowa
Ustawa reguluje ochronę tajemnicy zawodowej, zobowiązując do jej przestrzegania następujące podmioty:
- osoby wchodzące w skład organów statutowych,
- pracowników,
- kontrahentów dostawców usług związanych z kryptoaktywami (w tym emitentów tokenów powiązanych z aktywami lub e-pieniędzmi) oraz podmiotów pozostających z dostawcą w stosunku zlecenia lub innym podobnym stosunku prawnym,
Obowiązek zachowania tajemnicy trwa również po zakończeniu pełnienia funkcji lub ustaniu stosunku prawnego z dostawcą.
Jednakże istnieją wyjątki, gdy informacje mogą być przekazywane na żądanie organów publicznych, takich jak:
- prokuratura,
- policja,
- CBA,
- ABW,
- sądy prowadzące postępowania karne, karnoskarbowe oraz cywilne,
- syndyk w postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych,
- komornik w postępowaniach zabezpieczających oraz egzekucyjnych.
Oświadczenia woli w postaci elektronicznej
Ustawa umożliwia składanie oświadczeń woli w formie elektronicznej w zakresie usług związanych z kryptoaktywami, w tym ofert publicznych. Takie oświadczenia mają moc równą oświadczeniom w formie pisemnej, pod warunkiem spełnienia wymogów formalnych.
Rozwiązania dla klientów kancelarii
Zabezpieczenie działalności
Aby uniknąć potencjalnych sankcji i zagrożeń, rekomendujemy:
- przegląd procedur wewnętrznych: upewnij się, że Twoja firma dysponuje procedurami zgodnymi z nowymi przepisami,
- szkolenie pracowników: zorganizuj szkolenia dla pracowników dotyczące nowych wymogów prawnych i procedur związanych z kryptoaktywami,
- weryfikacja dokumentów: regularnie sprawdzaj i aktualizuj dokumenty informacyjne, aby zapewnić ich zgodność z obowiązującymi przepisami.
Współpraca z ekspertami
Współpraca z prawnikami specjalizującymi się w prawie kryptoaktywów jest kluczowa dla zapewnienia zgodności Twojej działalności z nowymi regulacjami.
Nasza kancelaria radcowska może pomóc Ci w:
- opracowywaniu i wdrażaniu procedur: wspieramy w tworzeniu i wdrażaniu procedur zgodnych z ustawą o kryptoaktywach,
- przygotowywaniu dokumentów: pomagamy w sporządzaniu dokumentów informacyjnych oraz umów spełniających wymogi prawne,
- reprezentacji przed KNF: reprezentujemy klientów w postępowaniach kontrolnych przed KNF oraz w ewentualnych sporach sądowych.
Przewidywany czas wejścia w życie ustawy
Większość przepisów ustawy weszła w życie już 30 czerwca 2024 roku, podczas gdy regulacje dotyczące świadczenia usług związanych z kryptoaktywami zaczną obowiązywać dopiero od 30 grudnia bieżącego roku. W opracowanie niniejszej ustawy zaangażowane były m.in. Giełda Papierów Wartościowych, Komisja Nadzoru Finansowego, Związek Banków Polskich, Związek Przedsiębiorców Finansowych oraz Rzecznik Finansowy.
Podsumowanie
Nowa ustawa o kryptoaktywach wprowadza zmiany, które mogą znacząco wpłynąć na działalność firm w branży kryptowalut. Aby uniknąć potencjalnych sankcji, kluczowe jest odpowiednie, wcześniejsze przygotowanie i zgodność z nowymi przepisami. Zachęcamy do skorzystania z naszej eksperckiej wiedzy i doświadczenia, aby skutecznie dostosować swoją firmę do nowych regulacji i zapewnić jej bezpieczne funkcjonowanie. Skontaktuj się z nami, a pomożemy Ci zminimalizować ryzyko i maksymalizować zgodność z przepisami.
Kuba Kościuch
Radca prawny
Michał Dziuba
Prawnik
