Zgodnie ze stanowiskiem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, fundacja rodzinna nabywając udziały lub akcje z zamiarem ich późniejszej sprzedaży, nie jest zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych, o ile czynność ta mieści się w zakresie działalności określonej w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej. Organ potwierdził tym samym, że obrót udziałami – nawet jeśli odbywa się on w krótkim odstępie czasu – nie wyłącza zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego dla fundacji rodzinnych.
Fundacja rodzinna jako aktywny uczestnik obrotu gospodarczego
Interpretacja Krajowej Informacji Skarbowej ma proinwestycyjny charakter względem fundacji rodzinnej, pozwalając jej na aktywne zarządzanie majątkiem – w tym na transakcje takie jak zakup i sprzedaż udziałów lub innych papierów wartościowych. Z perspektywy podatkowej istotne jest również to, że dochody z takich transakcji pozostają zwolnione z CIT, o ile są realizowane w ramach gałęzi działalności określonych w treści ustawy o fundacji rodzinnej.
Ryzyko zastosowania klauzuli GAAR
Należy jednak zwrócić uwagę na ryzyko zastosowania ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, czyli GAAR, o której mowa w art. 119a Ordynacji podatkowej. W opinii zabezpieczającej wydanej przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wskazano, że zakładanie fundacji rodzinnych wyłącznie w celu ograniczenia obciążeń podatkowych, bez rzeczywistego uzasadnienia gospodarczego, może zostać uznane za sztuczne działanie, zmierzające do uzyskania nienależnej korzyści podatkowej. W takim przypadku możliwe jest zakwestionowanie zwolnienia z podatku, a co za tym idzie obowiązkiem zapłaty zaległości wraz z odsetkami i potencjalnie nałożoną sankcją finansową.
W praktyce oznacza to, że o ile sama czynność sprzedaży udziałów nie wyklucza możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, to kluczowe znaczenie ma rzeczywiste uzasadnienie gospodarcze działań podejmowanych przez fundację rodzinną. Istotne jest, aby nie sprowadzała się ona jedynie roli „pustego pośrednika” w strukturze majątkowej, lecz faktycznie prowadziła realną działalność zarządczą, inwestycyjną lub reinwestycyjną. Tylko takie podejście pozwala realnie ograniczyć ryzyko zakwestionowania przez organy podatkowe przyjętego modelu działania.
Podsumowanie
Podsumowując, fundacja rodzinna może legalnie nabywać i sprzedawać udziały lub akcje bez obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych, nawet w przypadku szybkiej odsprzedaży – pod warunkiem, że działania te mieszczą się w ramach ustawowo dopuszczalnej działalności i posiadają ekonomiczne uzasadnienie. Niemniej, przed podjęciem takiej transakcji warto każdorazowo przeanalizować jej zasadność biznesową oraz potencjalne ryzyka podatkowe, w szczególności te związane z ogólną klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania (GAAR).
