Latem 2025 roku Ministerstwo Finansów i Gospodarki ogłosiło planowane zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnych, które mają wejść w życie już od 1 stycznia 2026 roku. Nowe regulacje mają na celu ograniczenie wykorzystywania fundacji rodzinnych jako narzędzia do agresywnej optymalizacji podatkowej, przy jednoczesnym zachowaniu ich głównej roli – zapewniania sukcesji majątkowej i rodzinnego modelu przekazywania majątku.
Kluczowe zmiany wpływające na funkcjonowanie fundacji rodzinnych
Głównym elementem proponowanych zmian jest wprowadzenie tzw. „lock-up period”, czyli trzyletniego okresu karencji dla składników majątku wniesionych lub przekazanych do fundacji. Do momentu jego upływu sprzedaż takich aktywów będzie skutkować natychmiastowym opodatkowaniem, zamiast jak dotychczas dopiero przy wypłacie świadczeń na rzecz beneficjentów.
Kolejną istotną zmianą jest objęcie fundacji rodzinnych przepisami o kontrolowanych jednostkach zagranicznych (CFC). W praktyce oznacza to, że dochody uzyskiwane za pośrednictwem zagranicznych spółek zależnych będą podlegać opodatkowaniu w Polsce, co ma stanowić odpowiedź na wykorzystywanie struktur off-shore do minimalizacji wpłat do krajowego budżetu. Dodatkowo, planowane jest również doprecyzowanie zasad opodatkowania fundacji rodzinnych, posiadających udziały w zagranicznych spółkach transparentnych podatkowo, takich jak luksemburskie SCSp czy cypryjskie LLP. Do tej pory brak jednoznacznych regulacji prowadził do licznych niejasności interpretacyjnych, które nowe przepisy mają wyeliminować.
Trzecim ważnym obszarem zmian jest wyłączenie z preferencyjnego zwolnienia podatkowego przychodów z najmu krótkoterminowego. Ma to przeciwdziałać praktykom komercjalizacji majątku fundacyjnego, które dotychczas budziły spory interpretacyjne. Jednocześnie, przychody z najmu długoterminowego nadal będą objęte z ulgą podatkową.
Brak retroaktywności nowych przepisów
Ministerstwo podkreśla, że nowe przepisy nie będą miały charakteru retroaktywnego i obejmą jedynie przychody osiągane od początku 2026 roku. Co więcej, zrezygnowano z planów rozszerzenia daniny solidarnościowej, która była dotychczas przeznaczana na wypłaty świadczeń beneficjentom fundacji.
Podsumowanie
Najważniejsze zmiany, na które należy zwrócić szczególną uwagę to:
- Trzyletni lock-up – sprzedaż aktywów wniesionych do fundacji przed upływem 3 lat będzie opodatkowana bez możliwości odroczenia.
- Objęcie fundacji przepisami CFC – dochody z zagranicznych jednostek kontrolowanych będą podlegały opodatkowaniu w Polsce.
- Przejrzystość transparentnych struktur podatkowych – nowe zasady ułatwiają rozliczenie udziałów w zagranicznych spółkach transparentnych.
- Koniec ulg dla najmu krótkoterminowego – przychody z tego typu działalności tracą dotychczasowe zwolnienia podatkowe.
- Brak daniny solidarnościowej od świadczeń – wypłaty dla beneficjentów fundacji nie będą dodatkowo opodatkowane.
- Nowe przepisy od 2026 roku – nowe zasady obejmą przychody osiągnięte po 1 stycznia 2026 roku.
Zmiany te stanowią istotny zwrot w podejściu do fundacji rodzinnych – zachowują ich rolę w sukcesji i ochronie majątku, jednocześnie uszczelniając system podatkowy oraz ograniczając możliwość agresywnej optymalizacji. Ostateczny kształt regulacji zostanie ukształtowany dopiero po publicznych konsultacjach, natomiast obecny kierunek przepisów jest na tyle klarowny, że fundacje rodzinne będą mogły łatwo się w nim odnaleźć.
