Unia Europejska wprowadza nowe przepisy dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych, znane jako Rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). Jego głównym celem jest zredukowanie ilości odpadów opakowaniowych oraz promowanie bardziej zrównoważonych praktyk w tym obszarze. Rozporządzenie zakłada m.in. zmniejszenie ilości generowanych odpadów, popularyzację opakowań wielokrotnego użytku oraz zwiększenie efektywności recyklingu. Nowe regulacje będące częścią Europejskiego Zielonego Ładu zastąpią dotychczas obowiązujące przepisy, wyznaczając nowe standardy dla firm i konsumentów w całej Unii Europejskiej.
Kogo dotyczą nowe przepisy?
Nowe zasady obejmą wszystkich producentów, importerów i dystrybutorów opakowań, a także firmy zajmujące się sprzedażą i realizacją zamówień – w tym dystrybutorów końcowych oraz dostawców usług logistycznych. Oznacza to, że praktycznie każda firma produkująca, pakująca lub sprzedająca produkty na rynku Unii Europejskiej będzie zobowiązana dostosować się do nowych wymogów.
Jakie zmiany wprowadzi Rozporządzenie?
Główne zmiany wynikające z PPWR to:
- Zmniejszenie odpadów opakowaniowych – Unia Europejska dąży do tego,aby ilość odpadów opakowaniowych do 2030 roku zmniejszyła się o 5%, do 2035 roku aż 10%, a do 2040 roku o 15% w porównaniu do poziomów osiąganych w roku 2018.
- Koniec z „nadmiernymi opakowaniami” – opakowania nie mogą być większe niż to konieczne, a stosowanie podwójnych i zbędnych warstw ma zostać ograniczone.
- Więcej opakowań wielokrotnego użytku – firmy będą zobowiązane do stosowania opakowań nadających się do ponownego użycia, np. butelek zwrotnych.
- Większy udział recyklingu – opakowania będą musiały zawierać określony procent materiałów pochodzących z recyklingu.
- Obowiązkowe etykiety – ułatwią one segregację i recykling, dzięki czemu klienci będą wiedzieli, gdzie wyrzucić zużyte opakowanie.
- Zakaz wprowadzania konsumenta w błąd – opakowania nie będą mogły wprowadzać konsumentów w błąd co do faktycznej ilości produktu.
- Promowanie opakowań wielokrotnego użytku i recyklingu – pozostałe istotne zmiany dotyczą głównie popularyzowania opakowań wielokrotnego użytku oraz zwiększenia zawartości materiałów pozyskanych z recyklingu w produkowanych opakowaniach.
Kluczowe rozwiązania proponowane przez Rozporządzenie PPWR.
Rozporządzenie koncentruje się na trzech głównych obszarach:
- Obowiązek przydatności do recyklingu – wszystkie opakowania muszą spełniać określone wymagania, które umożliwią ich skuteczne poddanie recyklingowi. Opakowania, które nie będą spełniały tych wymogów, nie będą mogły być wprowadzone na rynek UE.
- Ekomodulacja opłat – wysokość opłat ponoszonych w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) będzie zależna od klasy przydatności opakowania do recyklingu. Im bardziej ekologiczne opakowanie, tym niższe opłaty, co ma na celu zachęcić przedsiębiorców do stosowania bardziej zrównoważonych rozwiązań.
- Standaryzacja i etykietowanie – wprowadzenie jednolitych oznaczeń opakowań pomoże konsumentom w ich prawidłowej segregacji i recyklingu. Uproszczenie systemu oznakowania przyczyni się do zwiększenia efektywności i wydajności systemów gospodarki odpadami.
Obowiązkowy system kaucyjny
Jedną z kluczowych zmian wprowadzonych przez rozporządzenie PPWR jest obowiązkowy system kaucyjny w krajach UE. Dotyczy to plastikowych butelek i puszki o pojemności do 3 litrów, za które będzie pobierana kaucja, którą będzie można odzyskać po zwróceniu opakowania do specjalnego punktu. Takie rozwiązanie ma zachęcić konsumentów do segregacji opakowań, a tym samym zmniejszenia ilości odpadów w środowisku.
System kaucyjny będzie obowiązkowy w krajach, które nie osiągną 80% poziomu zbiórki opakowań do 2026 roku. Zgodnie z rozporządzeniem, państwa członkowskie mają obowiązek wdrożenia systemów kaucyjnych do 2029 roku. Unia Europejska dąży do odzyskania co najmniej 90% plastikowych butelek do 2030 roku.
Jak nowe przepisy wpłyną na przedsiębiorców?
Dla wielu firm zmiany te będą oznaczać konieczność:
- projektowania opakowań w bardziej ekologiczny sposób – mniejsze, lżejsze, wielokrotnego użytku,
- inwestowania w recykling i systemy ponownego wykorzystania opakowań – wymaga to dostosowania infrastruktury i inwestycji w nowe technologie,
- przygotowania się do raportowania wpływu swoich opakowań na środowisko – w tym konieczność dostosowania dokumentacji.
Sankcje za nieprzestrzeganie rozporządzenia
Przedsiębiorcy, którzy nie dostosują się do nowych przepisów, będą podlegać sankcjom. Państwa członkowskie Unii Europejskiej będą zobowiązane do wprowadzenia skutecznych i odstraszających kar za ich nieprzestrzeganie. Każdy kraj będzie miał obowiązek wdrożenia własnego systemu kar w celu egzekwowania nowych regulacji.
Kiedy przepisy wejdą w życie?
Przepisy Rozporządzenia mają wejść w życie 11 lutego 2025 roku, natomiast data rozpoczęcia ich stosowania została wyznaczona na dzień 12 sierpnia 2026 roku.
Podsumowanie
Rozporządzenie PPWR to ważny krok w kierunku bardziej ekologicznych opakowań i zmniejszenia ilości odpadów. Choć wprowadzenie nowych regulacji może wiązać się z dodatkowymi kosztami i obowiązkami dla firm, to także stanowi szansę na wprowadzenie innowacyjnych i zrównoważonych rozwiązań, które mogą przynieść korzyści w dłuższej perspektywie.
